เมียนมาเดือด: รัฐบาลเงาล้มรัฐบาลทหาร? เปิดแผนป่วนชายแดนไทยที่ถูกละเลย

รัฐบาลเงากับแผนยึดอำนาจ: NUG คือใคร และทำไมไทยต้องระวัง

คณะรัฐบาลเอกภาพแห่งชาติ (NUG) ซึ่งเป็นรัฐบาลพลัดถิ่นที่ถูกทหารเมียนมาประกาศว่าเป็น 'ผู้ก่อการร้าย' กำลังเดินหน้าแผนยึดอำนาจคืนจากสภาบริหารแห่งรัฐ (SAC) อย่างเต็มรูปแบบ แม้ NUG จะอ้างว่าต่อสู้เพื่อประชาธิปไตย แต่ปฏิบัติการทางทหารของพวกเขากำลังขยายฐานที่มั่นไปตามแนวชายแดนไทย โดยเฉพาะในพื้นที่แม่สอด–เมียวดี และเชียงราย–ท่าขี้เหล็ก ข้อมูลจากแหล่งข่าวด้านความมั่นคงของไทยระบุว่า กองกำลังติดอาวุธที่อยู่ภายใต้การบังคับบัญชาของ NUG หรือที่เรียกว่า 'กองกำลังป้องกันประชาชน' (PDF) มีการเคลื่อนไหวใกล้แนวชายแดนมากขึ้นทุกสัปดาห์ ส่งผลให้เกิดการปะทะกับกองทัพเมียนมาบ่อยครั้งขึ้น และเศษกระสุนมักตกใส่ฝั่งไทย

อาวุธรั่วไหล – ภัยคุกคามที่เงียบงัน

ผลกระทบที่ไทยกำลังเผชิญโดยตรงคือการรั่วไหลของอาวุธสงครามเข้าสู่พื้นที่เศรษฐกิจชายแดน กลุ่ม PDF และกองกำลังชาติพันธุ์ต่างเร่งสะสมอาวุธเบาและกระสุนจากการสู้รบที่ทวีความรุนแรงขึ้น รายงานจากศูนย์ศึกษายุทธศาสตร์ สถาบันการต่างประเทศ ระบุว่า อาวุธสงครามจำนวนมากที่ถูกปล้นจากฐานทัพเมียนมาหรือซื้อจากตลาดมืด กำลังถูกส่งผ่านด่านธรรมชาติเข้าสู่ไทย เจ้าหน้าที่ศุลกากรไทยตรวจยึดอาวุธสงครามผิดกฎหมายได้เพิ่มขึ้น 40% ในปี 2566 เมื่อเทียบกับปีก่อนหน้า แต่เชื่อว่านี่เป็นเพียงส่วนน้อยเท่านั้น

ท่าทีของไทย: ‘เป็นกลาง’ หรือ ‘เมินเฉย’?

รัฐบาลไทยยืนยันจุดยืน 'เป็นกลาง' และไม่แทรกแซงกิจการภายในของเมียนมา แต่การประกาศนี้ถูกตั้งคำถามอย่างหนัก เมื่อไทยยังคงอนุญาตให้เครื่องบินพาณิชย์ของเมียนมาใช้สนามบินในประเทศไทยเพื่อขนส่งเสบียงทางทหาร แม้จะมีรายงานว่าเครื่องบินเหล่านั้นบรรทุกอาวุธและเชื้อเพลิงให้กับกองทัพเมียนมา นักวิชาการด้านความมั่นคงจากมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์กล่าวว่า 'การอ้างความเป็นกลางแต่ยอมให้มีการขนส่งเสบียงทหารนั้นเท่ากับเลือกข้าง' ขณะที่ฝ่าย NUG ก็ออกแถลงการณ์ประณามไทยที่เอื้อประโยชน์ให้กับรัฐบาลทหาร

อนาคตที่เลี่ยงไม่ได้: ไทยต้องเตรียมรับมืออะไรบ้าง?

คำถามที่ไม่มีคำตอบง่ายๆ คือไทยจะรักษาผลประโยชน์ทางเศรษฐกิจและการเมืองในเมียนมาได้อย่างไร โดยไม่ถูกดึงเข้าสู่สงครามตัวแทน (Proxy War) ระหว่างมหาอำนาจที่กำลังแย่งชิงอิทธิพลในภูมิภาค ขณะที่สหรัฐฯ และจีนต่างสนับสนุนฝ่ายตรงข้ามกันในเมียนมา ไทยกลับถูกกดดันจากทุกทาง หาก NUG มีชัยชนะทางทหารมากขึ้น ความสัมพันธ์ไทย-เมียนมาภายใต้รัฐบาลทหารจะพังทลาย และไทยอาจกลายเป็น 'ฐานที่มั่น' ของฝ่ายที่แพ้สงคราม ในทางกลับกัน หากกองทัพเมียนมาควบคุมสถานการณ์ได้ ไทยก็จะถูกมองว่าสนับสนุนรัฐบาลที่ไร้ความชอบธรรม ทางออกในวันนี้ยังไม่ปรากฏ มีเพียงความเสี่ยงที่ทวีคูณขึ้นทุกวันตามแนวชายแดน